دیابت در بیماران کبد چرب: عوامل خطرساز مشترک مثل چاقی و تغذیه بد

کبد چرب

آخرین باری که در مورد کبد خود با پزشک صحبت کرده‌اید چه زمانی می‌باشد؟ اگر هیچگاه در این مورد با پزشک مشورت نکرده‌اید شاید الان زمان مناسبی برای مراجعه به پزشک می‌باشد. بیشتر افراد مبتلا به دیابت از ارتباط بین بیماری کبد و دیابت نوع ۲ بی‌اطلاع هستند. آمار نشان می‌دهند که حداقل ۵۰ درصد افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، دچار بیماری کبد چرب شده و تحقیقات حاکی از این هستند که این رقم می‌تواند حتی تا ۷۰ درصد نیز افزایش پیدا کند. کبد چرب غیرالکلی عارضه‌ای است که شما بایستی به هر قیمتی شده از ایجاد آن جلوگیری کنید. با وجود اینکه آمار ابتلا به کبد چرب غیرالکلی در حال افزایش است، بیشتر افراد مبتلا به این عارضه دچار آسیب شدید کبدی یا سیروز نمی‌شوند. تغییر در نحوه زندگی می‌تواند به جلوگیری از پیشرفت کبد چرب غیرالکلی جلوگیری کند.

چرا تست همزمان کبد چرب و دیابت نوع دو الزامی است؟

افراد مبتلا به بیماری کبد چرب بیشتر در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ هستند. صرف نظر از چربی موجود در دیگر قسمت های بدن، تجمع چربی در سلول های کبد می‌تواند باعث افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ شود. در ابتدا ممکن است بیمار تمایل به مصرف مکمل های رژیمی داشته باشد. ولی باید در نظر داشت که مقادیر زیاد مکمل می‌تواند مضر باشد. بدون مشورت با پزشک نباید از مکمل ها استفاده کرد. جهت درمان صحیح ابتدا بایستی تشخیص صحیح صورت بگیرد.

ارتباط با ما

دکتر منشادی متخصص غدد و متابولیسم با سال ها تجربه در زمینه درمان بیماری‌های غدد با استفاده از دانش تخصصی روز دنیا آماده ارائه کمک به شما می‌باشد. لطفاً جهت کسب اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت با شماره ۰۲۱۲۲۸۷۷۷۹۶ -  ۰۲۱۲۲۸۹۴۱۰۸ تماس حاصل فرمایید

بیماری کبد چرب چیست؟ 


در بیماری کبد چرب غیرالکلی ، چربی در کبد تجمع پیدا می‌کند. این بیماری می‌تواند باعث ایجاد عارضه‌های خطرناک دیگری مانند فیبروز و سیروز کبدی شود. بیماری کبد چرب بسیار شایع می‌باشد. نام کامل این بیماری کبد چرب غیرالکلی می‌باشد. این بیماری در اثر تجمع چربی در کبد ایجاد شده و ارتباطی با نوشیدن الکل ندارد. میزان تجمع چربی تعیین‌کننده میزان آسیب‌دیدگی کبد است و شامل تجمع مقدار کم چربی (استئاتوز) و یا تجمع مقدار زیادی چربی می‌باشد که باعث التهاب سلول هایی می‌شود که چربی در آنها ذخیره شده و در نتیجه کبد بزرگتر می‌شود (استئاتوهپاتیت). بدون درمان، کبد چرب غیرالکلی به بیماری سیروز کبدی (زخم و آسیب مزمن)، نارسایی کبدی و احتمالاً سرطان کبد پیشروی می‌کند.

کبد چرب غیرالکلی چگونه ایجاد می‌شود؟ 


کبد مقدار چربی را کنترل می‌کند. به عبارتی دیگر چربی را از خون جدا کرده و به دیگر قسمت های بدن می‌فرستد. در بیماری کبد چرب غیرالکلی، کنترل چربی مختل می‌شود. کبد به گرفتن چربی از خون ادامه داده و سلول های کبد نیز چربی تولید می‌کنند. ولی کبد قادر به ارسال چربی نبوده و درنتیجه چربی تجمع پیدا می‌کند. با گذر زمان تجمع چربی می‌تواند باعث التهاب شده و به سلول های کبد آسیب بزند. در صورت ادامه این روند، سلول‌های کبد از بین رفته و سیروز کبدی ایجاد می‌شود. سیروز می‌تواند باعث نارسایی کبد و سرطان کبد شود. همچنین ابتلا به کبد چرب غیرالکلی (به غیر از احتمال ایجاد دیابت، اضافه وزن و یا میزان بالای تری‌گلیسیرید) خطر ابتلا به بیماری قلبی و سکته را افزایش می‌دهد.

چه عاملی باعث ایجاد کبد چرب غیرالکلی می‌شود؟


 چه عاملی باعث ایجاد کبد چرب غیرالکلی می‌شود؟

بیماری کبد چرب غیرالکلی در حال افزایش می‌باشد؛ به عبارت دیگر این بیماری متداول‌ترین بیماری کبد در کشورهای توسعه‌یافته است و عارضه بسیار پیچیده‌ای نیز می‌باشد. ایجاد این بیماری علت خاصی ندارد ولی ظاهراً موارد زیر با این بیماری در ارتباط می‌باشند:

  • اضافه وزن یا چاقی
  • مقاومت به انسولین (عارضه‌ای که در آن بدن از انسولین خودش به درستی استفاده نمی‌کند).
  • میزان بالای قند خون (پیش‌دیابت یا دیابت نوع ۲)
  • میزان بالای چربی (تری‌گلیسیرید) در خون
  • وقفه تنفسی در خواب
  • ابتلا به PCOS (سندرم تخمدان پلی کیستیک)

همچنین بیماری کبد چرب غیرالکلی در افراد سالخورده، مردان، افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ و افرادی که در قسمت شکم دارای اضافه وزن هستند بیشتر شایع است.

نحوه تشخیص بیماری کبد چرب غیر الکلی 


 نحوه تشخیص بیماری کبد چرب غیر الکلی

این بیماری تا زمانی که پیشرفته نشده باشد علائمی ندارد. برخی مواقع در زمان آزمایش خون، نتایج غیر طبیعی در ارتباط با کبد یافت می‌شوند که با انجام آزمایش های بیشتر می‌تواند به تشخیص این بیماری کمک کند. (آزمایش بررسی عملکرد غیرطبیعی کبد می‌تواند عارضه‌های دیگر کبدی به غیر از کبد چرب غیرالکلی را نیز تشخیص دهد). امکان دارد پزشک از آزمایش های دیگری برای رد کرد احتمال عارضه‌های دیگر استفاده کند؛ این آزمایش ها عبارتند از آزمایش بیماری هپاتیت و سلیاک، پروفایل چربی (کلسترول و تری‌گلیسیرید)، قند خون و A1C.از آزمایش های عکسبرداری نیز برای تشخیص کبد چرب غیرالکلی استفاده می‌شود. اولتراسوند، سی تی اسکن و ام آر آی می‌توانند بزرگ شدن کبد را نشان دهند؛ اگرچه این آزمایش ها نمی‌توانند به طور قطع بیماری کبد چرب غیرالکلی را تشخیص دهند. این بیماری معمولاً بوسیله حذف علت ها و رد احتمال بیماری ها دیگر تشخیص داده می‌شود. در برخی از موارد، نمونه‌برداری از کبد برای تعیین میزان التهاب یا زخم استفاده می‌شود.

دیابت نوع ۲ و بیماری کبد چرب 


در صورت ابتلا به دیابت نوع ۲، امکان ابتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی وجود دارد. این عارضه در بیشتر کسانی که به دیابت نوع ۲ مبتلا هستند دیده می‌شود. هیچ یک از این بیماران در زمان ۱۰ سال پیش فکر نمی‌کرده‌اند که به این بیماری مبتلا شوند و  هم اکنون به طور ناگهانی این بیماری در آنها تشخیص داده شده است و علائم آن قابل مشاهده است.دیابت باعث ایجاد کبد چرب نمی‌شود. ولی بیماری کبد چرب می‌تواند به طور مستقل عاملی برای ایجاد دیابت نوع ۲ باشد. محققین دریافته‌اند که افراد مبتلا به کبد چرب به طور قابل توجهی بیشتر از کسانی که کبدشان سالم است در طول ۵ سال در معرض ابتلا به دیابت نوع ۲ هستند.احتمال این که این دو بیماری در یک نفر ایجاد ‌شوند زیاد می‌باشد چرا که عارضه یکسانی باعث ایجاد این دو بیماری می‌شود. افراد مبتلا به دیابت همچنین دچار مقاومت به انسولین و چاقی هستند و به نظر می‌رسد که کبد چرب علت این عوارض باشد. در بیشتر موارد کبد چرب ضرری برای فرد ندارد. اگرچه  از آنجایی که دیابت نوع ۲ و چاقی بسیار شایع هستند، بیماری کبد چرب همراه با سوء مصرف الکل و هپاتیت، علت اصلی ایجاد بیماری پیشرفته و مرگبار کبدی هستند که نیاز به پیوند کبد دارد.

درمان کبد چرب دیابتی


 درمان کبد چرب دیابتی

دارویی برای درمان کبد چرب دیابتی وجود ندارد. این بیماری به طور غیرمستقیم بوسیله تغییر در نحوه زندگی مانند کاهش وزن، تناسب اندام و کنترل قند و تری‌گلیسیرید خون درمان می‌شود.داروهای مربوط به درمان دیابت (داروهایی که باعث افزایش حساسیت سلول های بدن به انسولین می‌شوند) در کاهش چربی در کبد مؤثر هستند؛ این داروها مانند گروه داروهای تیازولیدیندیون یا گلیتازون شامل پیوگلیتازون (آکتوس) و روزیگلیتازون (آواندیا) هستند که برای درمان مقاومت به انسولین استفاده می‌شوند. در صورتی که مقاومت به انسولین بخشی از بیماری کبد چرب باشد می‌توان از این داروها استفاده کرد، ولی این داروها برای درمان کبد چرب مناسب نیستند.

پیشگیری از بیماری کبد چرب و دیابت نوع ۲ 


 پیشگیری از بیماری کبد چرب و دیابت نوع 2

دیابت نوع ۲، چاقی و کبد چرب با هم دیگر مرتبط هستند. البته لزوماً ابتلا به دیابت نوع ۲ باعث ایجاد کبد چرب نمی‌شود. از آنجایی که مقاومت به انسولین و میزان بالای تری‌گلیسیرید در خون خطر ابتلا به کبد چرب را افزایش می‌دهند، درمان این عارضه‌ها می‌تواند از ابتلا به کبد چرب جلوگیری کند.در حال حاضر دارویی برای درمان کبد چرب غیرالکلی وجود ندارد. البته محققین در حال بررسی دارویی هستند که ظاهراً می‌تواند به کبد در از بین بردن چربی اضافی کمک کند. همچنین تغییر در نحوه زندگی نیز می‌تواند مؤثر باشد. این تغییرات می‌توانند مقدار چربی موجود در کبد را کاهش دهند.

  • کاهش وزن : کاهش بین ۵ تا ۱۰ درصد از وزن می‌تواند در سلامت کبد بسیار مؤثر باشد و به بهبود تجمع چربی، آسیب‌دیدگی سلول های کبد و التهاب کمک کند. ولی از رژیم های سریع لاغری خودداری کنید – کاهش سریع وزن می‌تواند باعث تشدید کبد چرب غیرالکلی شود.
  • ورزش : ورزش در اثر کاهش وزن، بهبود حساسیت به انسولین، بهبود کنترل قند خون و کاهش خطر ابتلا به بیماری های قلبی به طور غیر مستقیم از ابتلا به کبد چرب غیرالکلی جلوگیری می‌کند.
  • مصرف دارو : برخی از داروهای درمان دیابت مانند متفورمین و تیازولیدین‌دیون (TZDs) باعث بهبود حساسیت به انسولین می‌شوند. استاتین و ازتیمایب که داروهایی برای کاهش چربی هستند نیز می‌تواند مؤثر باشند.
  • مکمل‌های رژیمی : اسیدهای چرب امگا-۳ (روغن ماهی) می‌توانند میزان تری‌گلیسیرید را پایین آورده و خطر ابتلا و مرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی را کاهش دهند. تحقیقات نشان می‌دهند که این ماده می‌تواند چربی کبد را نیز کاهش دهد. مقادیر زیاد ویتامین E که آنتی‌اکسیدان می‌باشد در بهبود تجمع چربی در کبد مؤثر است. ویتامین D نیز در کاهش چربی کبد و التهاب مؤثر است. مکمل‌های رژیمی دیگری که در بهبود کبد چرب غیرالکلی مؤثر هستند مواد پروبیوتیک و زنجبیل هستند.
  • مصرف مواد غذایی مناسب : رژیم غذایی مدیترانه‌ای برای کنترل دیابت و کاهش خطر بیماری های قلبی مناسب می‌باشد. محدود کردن مصرف غذاهای حاوی کربوهیدرات تصفیه شده (مانند غذاهای حاوی قند و شیره ذرت با فروکتوز بالا) و جایگزین کردن آنها با چربی تک‌اشباع نشده (چربی روغن زیتون و مغز گیاهان) نیز می‌تواند مؤثر باشد. کاهش مصرف چربی اشباع‌شده و چربی ترانس می‌تواند مقاومت انسولین را بهبود بخشیده و التهاب را کاهش دهد.
  • قهوه : مطالعات نشان می‌دهند که مبتلایان به کبد چرب غیرالکلی که قهوه مصرف کرده‌اند، نسبت به کسانی که قهوه مصرف نکرده‌اند کمتر دچار آسیب کبدی شده‌اند. ابتلا به این عارضه ضرورتاً دلیلی برای مصرف قهوه نمی‌باشد ولی افرادی که به این عارضه مبتلا هستند از فواید قهوه سود می‌برند. البته بایستی در مصرف قند با قهوه احتیاط کرد.

چنانچه در معرض ابتلا به کبد چرب غیرالکلی هستید یا علائم این بیماری در شما وجود دارد، در مورد اقداماتی که باعث کاهش و پیشگیری از تشدید این بیماری می‌شوند با پزشک خود مشورت کنید. از دکتر بپرسید.

به این پست امتیاز دهید.
هیچ رای ثبت نشده است